Jak wychowac małego melomana?
Czytanie to podstawa, lecz dzisiaj w dobie telewizji, większość dzieci nie wie nawet, że czytanie może być także zabawą. Jedna sprawa, to nauczenie dziecka czytania za pomocą kilku podręczników i sterty plansz z kolorowymi obrazkami. Oczywiście ten sposób wybierają ci mniej ambitni, którzy chcą czytanie uczynić czymś, czego dziecko nie będzie lubiło, i co od początku będzie mu się źle kojarzyło. Dlatego druga sprawa o wiele trudniejsza, to nauczenie dziecka czytania z przyjemnością. Większość ekspertów jest zgodna co do tego, iż uczenie dziecka czytania – rozpoznawania liter, wymawiania słów i łączenia ich w zdania należy rozpocząć wtedy, kiedy dziecko wykaże do tego gotowość. Natomiast nauczenie go zamiłowania do książek jest procesem, który może się rozpocząć na długo zanim potrafi rozróżnić A od Z. oto kilka sposobów na zaszczepienie tego zamiłowania.
Dokonuj selekcji. Wybieraj książki z dużymi, kolorowymi, realistycznymi lub wesołymi ilustracjami (niektóre piękne ilustracje, są albo zbyt abstrakcyjne, albo zbyt wymyślne, albo zbyt ciemne, aby mogły się podobać dziecku)oraz z krótkim i prostym tekstem. Chociaż większość dzieci woli książki napisane wierszem z rymami (nawet jeśli nie rozumieją zbytnio słów, to przemawia do nich rytm), to nadeszła pora wprowadzenia krótkich opowiadań. Najlepsze do samodzielnego czytania są książeczki wykonane z grubej tektury – delikatniejsze papierowe książeczki oglądajcie wspólnie. Do kąpieli można wziąć książki o kartkach powleczonych winylem. Pamiętaj jednak, że po każdej kąpieli trzeba je dokładnie wytrzeć, gdyż na ich powłoce może powstać pleśń.
Bądź wytrwała. Wiele dzieci, kiedy rozpoczyna się naukę czytania nie potrafi się skupić na tym, co słyszy, ale wytrwałość się opłaca. Ustal regularne pory na czytanie. Niech to będzie przynajmniej raz dziennie (najlepiej po kąpieli i przed snem), jeśli masz czas rano, czytaj w swoim łóżku. Nawet jeśli zdążysz przeczytać tylko kilka stron i nawet jeśli twoje dziecko bardziej interesuje się manipulowaniem nową zabawką i wchodzeniem i schodzeniem z łóżka, to w końcu czytanie stanie się ulubionym rytuałem, który będziecie wysoko cenić, długo po tym, jak dziecko samo już będzie w stanie czytać. Nigdy nie zmuszaj malucha do uważnego słuchania, gdyż może to zmienić przyjemność w obowiązek.
Bądź twórcza. Wiesz lepiej od autora książek, co najbardziej interesuje twoje dziecko. Nie czuj się więc zobowiązana do czytania tekstu słowo w słowo, tak jak jest napisane, częste zmiany zachęca dziecko do uważniejszego słuchania. Skracaj więc długie złożone zdania, zastępuj niezrozumiałe dla dziecka słowa prostszymi, według uznania opuszczaj czasem komentarze i objaśnienia. Jeśli sam tekst nie interesuje zbytnio dziecka, skoncentruj się na ilustracjach. Możesz na przykład do ilustracji z książki układać własne opowiadania, które pewnie dużo bardziej spodobają się dziecku.
Oddziałuj na dziecko. Na długo przed tym, jak dziecko nauczy się czytać, może uczestniczyć w czytaniu. Na początku poprzez pokazywanie różnych postaci na obrazkach przedmiotów, później poprzez uzupełnianie luk w zdaniu lub dokańczanie rymów w książkach czytanych już dziesiątki razy. Gdy czytasz bajkę po raz pierwszy, przedstawiaj dziecku postacie, przedmioty, kolory i pojęcia, których nie zna. Podczas następnego czytania tej samej bajki zachęć je , aby pokazywało palcem albo odpowiadało na pytania związane z treścią książki. Starsze i lepiej mówiące dziecko może nawet odpowiadać na pytania w rodzaju: „jak myślisz, co się zdarzyło później” . pobudzaj też malca do czynnego udziału w czytaniu, podsuwając mu specjalne książeczki, w których dziecko prze dotyk rozpoznaje postacie i przedmioty, w których pod klapami ukryte są niespodzianki, np. tarcze do kręcenia, wystające elementy itp. Ponieważ tego typu książeczki łatwo zniszczyć pozwalaj się nimi bawić dziecku, tylko w obecności kogoś dorosłego.
Bądź pełna ekspresji. Nikt nie lubi słuchać monotonnego czytania. A dla dziecka, które wychwytuje właśnie językowe niuanse, styl pełen ekspresji nie tylko czyni słuchanie ciekawszym, ale również bardziej zrozumiałym. Włóż więc w czytanie nieco gry aktorskiej.
Powtarzaj. Małe dzieci uwielbiają słuchać wiele razy tej samej bajki czy opowiadania. Choć powtórki takie mogą doprowadzić cie do szaleństwa, to jednak maluchom sprawiają ogromną przyjemność, a jeśli w tekście występują rymy, to możesz się pewnego dnia zdziwić, ile twoje dziecko zdołało już zapamiętać.
Bądź zwięzła. Dla dziecka, które nie jest w stanie siedzieć spokojnie na jednym miejscu przez dłuższą chwilę, należy wybierać krótkie książeczki. Szybko przekładaj kartki i posuwaj się naprzód w treści, aby widownia nie znudziła się zbyt szybko i nie poszła sobie. Jeśli zachodzi potrzeba kończ czytanie nawet po upływie kilku minut.
Bądź blisko dziecka. Dzieci, którym czytanie kojarzy się z siedzeniem u mamy i taty na kolanach i z wtulaniem się w ich ramiona, prawie zawsze chętnie czytają w późniejszym wieku.
Dawaj dobry przykład. Dzieci rodziców, którzy chętnie czytają, z reguły same później chętnie sięgają po książki. Staraj się więc codziennie znaleźć trochę czasu na czytanie – nawet jeśli miała by to być jedna lub dwie strony.